Analiza: Unijna metoda oceny zrównoważonego rozwoju w modzie jest „ukończona”, ale daleka od wiarygodności
Analiza przeprowadzona przez dziennikarki specjalizujące się w modzie zrównoważonej, Sarah Vandoorne i Annę Roos van Wijngaarden, zrealizowana dzięki wsparciu Funduszu Pascala Decroosa.
Formalnie osiągnięto porozumienie w sprawie pierwszego narzędzia do oceny produktów modowych pod kątem zrównoważonego rozwoju. Regulacja, pochodząca z Brukseli, nosi nazwę Product Environmental Footprint Category Rules (PEFCR), dalej zwana „PEF”, i dotyczy odzieży oraz obuwia. Jednak sama metoda – oraz sposób jej opracowania – budzi poważne zastrzeżenia w wielu kręgach.
PEFCR to metodologia oparta na analizie cyklu życia (LCA), której celem jest obliczanie śladu środowiskowego różnych kategorii produktów (stąd „CR” w nazwie PEFCR), takich jak odzież i obuwie. Zgodnie z założeniem, jednolity standard ma sprawić, że porównywanie produktów pod względem ich wpływu na środowisko będzie bardziej sprawiedliwe i tańsze. Obliczenia PEF dają w wyniku jedną, zagregowaną ocenę (single score). Na razie jest ona przeznaczona wyłącznie do użytku wewnętrznego, a nie do celów marketingowych czy umieszczania na metkach odzieżowych. Komisja Europejska (KE) chce przede wszystkim, aby marki nauczyły się identyfikować własne wyzwania w obszarze zrównoważonego rozwoju i podejmowały w związku z nimi odpowiednie działania. PEF ma w tym pomóc, umożliwiając na przykład porównywanie projektów wykonanych z różnych materiałów za pomocą tego narzędzia. Ponadto PEF ma stanowić wsparcie dla legislacji, takiej jak rozporządzenie w sprawie ekoprojektu (ESPR).
Na potrzeby PEF dla branży mody stworzono trzynaście kategorii produktów. Aby uprościć system, kategorie te zdefiniowano dość szeroko (na przykład marynarki i płaszcze przeciwdeszczowe należą do jednej kategorii). Dla każdej kategorii stworzono rodzaj produktu uśrednionego, opierając się na ogromnej ilości danych z globalnych baz danych dotyczących etapów produkcji oraz ich wpływu na przyrodę, środowisko i zdrowie użytkownika (ale nie pracownika). Rzeczywiste produkty są porównywane z tymi modelami za pomocą kalkulatora, który wkrótce będzie oferowany przez różne firmy konsultingowe. Ocena zrównoważonego rozwoju „rzeczywistego” produktu danej marki modowej zależy więc w dużej mierze od założeń przyjętych w modelu obliczeniowym – na przykład od zakładanej liczby użyć czy zużycia surowców.
Ocena jest obliczana na podstawie szesnastu wskaźników oddziaływania na środowisko (takich jak emisje CO₂, zużycie wody i użytkowanie gruntów). Komisja Europejska określiła wagę każdego z tych elementów. I tak, największą wagę ma wpływ na klimat (około 21%), zużycie wody stanowi 8,5%, a użytkowanie gruntów 7,9%.
PEF jest „ukończony”
W okresie ciszy przed wdrożeniem pojawia się pytanie o sens systemu rankingowego, który jest tani i prosty, ale nie dostarcza wiarygodnych wniosków. Karine Van Doorsselaer (Uniwersytet w Antwerpii) ostrzega: „Bardzo niepokoi mnie znaczenie, jakie przypisuje się metodologiom LCA, takim jak PEF. Są to bardzo zgrubne szacunki, oparte na wyreżyserowanym scenariuszu, danych ogólnych i tysiącu założeń. Nie uwzględniają one zasad ekoprojektu, gospodarki o obiegu zamkniętym ani ewolucji technologicznej, takiej jak rosnące wykorzystanie energii odnawialnej. Metody LCA i PEF wprowadzają firmy i rządy w błąd”.
ALBO ZALOGUJ SIĘ PRZEZ