Nowy raport EFA analizuje potrzeby zrównoważonej, sprawiedliwej i kreatywnej branży mody

European Fashion Alliance (EFA), europejska sieć krajowych stowarzyszeń i instytucji mody, opublikowała w czwartek raport branżowy na temat potrzeb europejskiego sektora mody kreatywnej w 2025 roku („On the Needs of the European Creativity-Driven Fashion Industry 2025”). W tym celu przeprowadzono szczegółowe wywiady z 26 członkami EFA, ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Wykorzystano również wnioski z wcześniej opublikowanej ankiety „Status of European Fashion”.

„Jeśli Europa chce odgrywać wiodącą rolę na świecie, musimy wzmocnić twórców, którzy kształtują jej przyszłość. Ten raport wyznacza kierunek tego wsparcia i jasno wskazuje, gdzie potrzebne są ukierunkowane inwestycje, dostosowanie polityki i ulepszenia strukturalne” – komentuje w komunikacie prasowym Scott Lipinski, CEO Fashion Council Germany i przewodniczący European Fashion Alliance.

Raport wskazuje siedem kluczowych obszarów, które wymagają systemowego wsparcia, aby Europa pozostała światowym liderem w dziedzinie zrównoważonej i kreatywnej mody. W tym celu opracowano 63 rekomendacje, które zostaną przedłożone organom Unii Europejskiej. Siedem kluczowych obszarów to: zrównoważony rozwój, innowacje, edukacja, komunikacja i dystrybucja, odpowiedzialna konsumpcja, systemowe wsparcie dla kreatywnej branży mody oraz wzmocnienie całego łańcucha wartości. FashionUnited podsumowało główne punkty i rekomendacje dla każdego z tych obszarów.

1. Zrównoważony rozwój i zaopatrzenie

Podczas gdy 88 procent przedstawicieli branży inwestuje w zrównoważony rozwój, 59 procentom firm brakuje niezbędnych narzędzi do wdrażania wysokiej jakości praktyk. Bariery, z jakimi borykają się MŚP, obejmują wysokie koszty „zrównoważonych” materiałów, nieprzejrzysty krajobraz niewiarygodnych certyfikatów oraz brak danych na temat dostępnych dostawców.

Raport rekomenduje zatem rewizję dyrektywy VAT w celu umożliwienia stosowania obniżonych stawek dla certyfikowanych, zrównoważonych materiałów. Ponadto zaleca się stworzenie centralnej platformy UE z listą certyfikowanych dostawców zrównoważonych materiałów w celu skrócenia łańcuchów dostaw. Podkreślono również potrzebę zapewnienia MŚP voucherów lub wsparcia finansowego w celu uzyskania dostępu do kosztownych certyfikatów zrównoważonego rozwoju.

2. Innowacje i technologia

Innowacje w modzie są postrzegane jako miecz obosieczny: z jednej strony konieczność zapewnienia przejrzystości (identyfikowalność), z drugiej zagrożenie dla niematerialnego know-how. Jedną z obecnych luk jest fakt, że 75 procent ankietowanych firm nie korzysta obecnie z innowacyjnych rozwiązań zapewniających identyfikowalność produktów.

Raport proponuje zatem dotacje dla MŚP na wdrożenie narzędzi oceny cyklu życia (LCA), technologii blockchain i cyfrowego paszportu produktu (DPP). Postuluje również finansowanie narzędzi do monitorowania własności intelektualnej opartych na AI w celu wykrywania i usuwania podrabianych towarów w czasie rzeczywistym. Zasadne byłoby także wprowadzenie ulg podatkowych na badania i rozwój specyficznych dla branży mody lub specjalnych systemów finansowania.

3. Edukacja i kompetencje

Sektor boryka się z krytycznym brakiem umiejętności produkcyjnych oraz deficytem wiedzy na temat złożonych, nowych przepisów UE. Ujawnia to lukę regulacyjną: tylko 52 procent respondentów zna rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR), które jest fundamentem nadchodzącego prawodawstwa tekstylnego.

Raport rekomenduje zatem uruchomienie ogólnounijnych kampanii promujących karierę w produkcji i tradycyjnym rzemiośle, a także stworzenie transgranicznej mobilności w stylu programu „Erasmus” specjalnie dla praktykantów w technicznych zawodach związanych z modą. Wskazuje również na potrzebę opracowania prostej listy kontrolnej zgodności z przepisami oraz mapy drogowej dla MŚP.

4. Komunikacja i dystrybucja

Raport wskazuje na znaczne różnice we wsparciu między państwami członkowskimi, zwłaszcza między Europą Zachodnią a Wschodnią. Jednym z wyzwań rynkowych jest fakt, że wiele marek z pobudek zrównoważonego rozwoju decyduje się na pozostanie małymi i lokalnymi, ale potrzebują one lepszej widoczności cyfrowej, aby konkurować z „ultra-fast fashion”.

Wśród kluczowych rekomendacji znajdują się dotacje na cyfryzację, w tym na tworzenie stron internetowych i szkolenia z zakresu zrównoważonego e-commerce. Proponuje się również granty dla marek z mniejszych rynków na udział w międzynarodowych targach mody i showroomach.

5. Odpowiedzialna konsumpcja

Raport podkreśla, że zmiana zachowań konsumentów jest niezbędna do wspierania marek kreatywnych. Jeśli chodzi o nastroje konsumenckie, 66 procent respondentów uważa, że publiczny wizerunek branży mody jest obecnie negatywny lub raczej negatywny.

Dlatego proponuje się ustanowienie unijnego znaku „Made in Europe” dla produktów, których projekt, rzemiosło i produkcja odbywają się w UE.

Za zasadne uznaje się również wprowadzenie na poziomie UE systemów „bonów na naprawę”, aby obniżyć koszty naprawy odzieży dla konsumentów. Na koniec wspomniano o finansowaniu badań nad oceną „trwałości zewnętrznej” (czyli emocjonalnego przywiązania do ubrań) oraz nad etykietowaniem społecznym.

6. Wsparcie systemowe i łańcuch wartości

EFA domaga się, aby moda była traktowana z taką samą elastycznością kulturową i regulacyjną jak inne sektory, takie jak muzyka czy teatr.

Jako inicjatywę strategiczną proponuje się „European Fashion Hub” – centralną platformę cyfrową zapewniającą doradztwo regulacyjne, zestawy narzędzi i możliwości networkingu dla wszystkich marek kreatywnych.

Zgodnie z zasadami de minimis, moda kreatywna powinna zostać włączona do wyłączeń kulturalnych ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (GBER), aby umożliwić wyższy poziom wsparcia publicznego. W ramach inkluzji finansowej należy wprowadzić niskooprocentowane pożyczki i mikrofinansowanie specjalnie dla małych producentów z siedzibą w UE.

7. Wzmocnienie całego łańcucha wartości

Raport argumentuje, że wzmocnienie ekosystemu, w którym działają kreatywne firmy modowe, jest niezbędne do wspierania tej perspektywy systemowej. Obejmuje to ułatwienie małym producentom dostępu do odpowiedzialnych materiałów, zachowanie i modernizację rzemieślniczego i produkcyjnego know-how w całej Europie oraz promowanie bardziej przejrzystych, identyfikowalnych i sprawiedliwych łańcuchów dostaw – zarówno w UE, jak i poprzez partnerstwa z zaufanymi dostawcami z krajów trzecich. Wzmacniając każde ogniwo łańcucha wartości, UE może stworzyć warunki dla bardziej konkurencyjnej, cyrkularnej i zróżnicowanej kulturowo gospodarki.

„Dla młodych projektantów i niezależnych marek ten raport jasno pokazuje, co jest potrzebne do zrównoważonej kariery w europejskiej branży mody. Promowanie młodych talentów poprzez ukierunkowane działania, łatwo dostępne finansowanie i sprawiedliwe warunki ramowe jest centralnym elementem pracy Austriackiego Stowarzyszenia Mody, a ten raport zdecydowanie potwierdza tę misję. Jednocześnie osiągnięcie tych celów wymaga jasnego i trwałego zaangażowania decydentów politycznych na szczeblu europejskim i krajowym w celu przełożenia rekomendacji raportu na skuteczne ramy prawne i długoterminowe struktury wsparcia dla branży mody” – podsumowuje Camille Boyer, prezes Austriackiego Stowarzyszenia Mody.

Więcej informacji na temat raportu można znaleźć na stronie internetowej European Fashion Alliance.