Renesans rękodzieła: dlaczego „babciowe hobby” zyskuje na popularności wśród młodych konsumentów

Nowe pokolenie konsumentów mody wykazuje rosnące zainteresowanie czasem, jaki stoi za powstaniem produktu. Sweter przestaje być postrzegany wyłącznie jako element garderoby. Dla części młodych konsumentów może on również symbolizować zdobytą umiejętność, wybrany materiał i godziny poświęcone na ręczne stworzenie czegoś osobistego.

Ta zmiana sprawia, że tradycyjne rzemiosła, takie jak dziewiarstwo, szydełkowanie, haft czy haft pętelkowy (punch needle), zyskują na znaczeniu. Aktywności te, często określane mianem „babcinych hobby”, zyskują na popularności, ponieważ młodsi konsumenci poszukują bardziej namacalnych i kreatywnych sposobów spędzania czasu. Trend ten wskazuje na odnowione zainteresowanie rękodziełem, umiejętnościami rzemieślniczymi i materiałami o silniejszym ładunku tożsamościowym, zmieniając postrzeganie tych zajęć z niemodnych na trendy.

Analogowe rozrywki przyciągają coraz więcej przedstawicieli pokolenia Z

W szerszej perspektywie zachowanie to wpisuje się w ogólny trend powrotu do aktywności offline. Z danych YPulse dotyczących trendu „Going Analogue” wynika, że 70 procent osób w wieku od 13 do 24 lat częściej poszukuje aktywności w świecie rzeczywistym. Dane te sugerują, że młodzi konsumenci aktywnie szukają sposobów na spędzanie czasu z dala od ekranów, co tworzy sprzyjające środowisko dla hobby wymagających fizycznych materiałów i skupienia uwagi.

Pragnienie odłączenia się od sieci znajduje również odzwierciedlenie w szerszych badaniach konsumenckich. Badanie przeprowadzone na grupie 2000 amerykańskich konsumentów przez Talker Research na zlecenie ThriftBooks wykazało, że 63 procent respondentów z pokolenia Z podjęło wysiłek, aby dla własnego dobrostanu spędzać mniej czasu przed ekranami. Dla porównania, odsetek ten wyniósł 57 procent wśród milenialsów, 42 procent w pokoleniu X i 29 procent wśród baby boomersów. Badanie wykazało również, że 31 procent respondentów, robiąc sobie przerwę od świata online, sięga po praktyczne hobby.

Atrakcyjność tych zajęć wykracza jednak poza zwykłą zamianę ekranu na igłę. Tego typu hobby włączają konsumentów w proces projektowania odzieży, dając im możliwość wyboru włókna, koloru, faktury, kształtu i ostatecznego przeznaczenia danego elementu. W rezultacie powstaje produkt, który ma widoczny związek z osobą, która go stworzyła. Choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać indywidualnym zajęciem, potencjał komercyjny jest znaczący.

Według analizy „Knitting and Crochet Industry Analysis” autorstwa Market Reports World, globalny rynek dziewiarstwa i szydełkowania w 2025 roku szacowano na 10,15 miliarda dolarów, a prognozuje się, że do 2034 roku osiągnie wartość 17,93 miliarda dolarów, co oznacza skumulowany roczny wskaźnik wzrostu (CAGR) na poziomie 6,53 procent. Raport podaje, że 61 procent konsumentów zajmuje się rękodziełem opartym na włóczce co najmniej raz w miesiącu. Odzież jest największym segmentem zastosowań, stanowiąc 46 procent rynku, wyprzedzając koce (33 procent). Konsumenci w wieku od 18 do 34 lat generują 29 procent popytu, co czyni młodsze pokolenia istotną częścią tej kategorii.

Świat cyfrowy i fizyczny wzajemnie się napędzają w procesie odkrywania

Sposób, w jaki młodzi ludzie odkrywają te rzemiosła, jest typowo współczesny – platformy mediów społecznościowych ułatwiły naukę technik, znajdowanie wzorów i dzielenie się gotowymi projektami. Według serwisu Today, powołującego się na dane o trendach z Etsy, liczba wyszukiwań „produktów do haftu dla początkujących” wzrosła o 208 procent rok do roku, podczas gdy wyszukiwania „szydełkowych swetrów” wzrosły o 162 procent r/r. Raport przytoczył również dane z Google Trends, które pokazują wzrost wyszukiwań hasła „analogowe hobby” o 160 procent w ciągu 30 dni.

Patrząc na to z perspektywy cyfrowego modelu odkrywania, widać wyraźnie, że konsumenci mogą najpierw natknąć się w internecie na szydełkową odzież, ręcznie farbowaną włóczkę lub tutorial dziewiarski, a następnie przejść do fizycznego zakupu włóczek, narzędzi, wzorów, udziału w warsztatach, a w końcu nabycia gotowych produktów. Oznacza to, że cyfrowy i fizyczny wymiar tej kategorii wzajemnie się wzmacniają.

Materiały są integralną częścią tego sektora, szczególnie że poruszają się w nim coraz bardziej świadomi ekologicznie konsumenci. Market Reports World podaje, że popyt na zrównoważone włókna wzrósł o 48 procent w latach 2021-2024, podczas gdy 41 procent konsumentów preferowało włókna pochodzenia roślinnego. Raport informuje ponadto, że włóczki premium stanowiły 31 procent całkowitego wolumenu, co sugeruje, że rynek rozwija się zarówno w segmencie ekonomicznym, jak i premium.

Odnowione zainteresowanie tradycyjnym rzemiosłem nie oznacza, że młodsi konsumenci odwracają się od nowoczesnej mody. Sugeruje raczej, że szukają oni nowych sposobów interakcji z nią. Ręcznie wykonany element garderoby może być jednocześnie manifestem modowym, projektem kreatywnym lub odpowiedzią na modę jednorazowego użytku, co czyni „babciowe hobby” szerszym elementem zainteresowania konsumentów partycypacją, wyborem materiałów i produktami o bardziej osobistym charakterze.